Programma 2018-2019

In the Beginning

De stukken

arr. Harry Thacker Burleigh – Lord, what a morning

Béni vindt het een van de mooiste traditionals die hij kent. “De vreugde die ervan uit gaat is ongelofelijk; Zie het werk voor je als een open plek in het bos waar de zon op straalt” Het stuk gaat over de terugkeer van Christus op aarde. In het arrangement van Harry Thacker Burleigh smelten de stempartijen samen tot een krachtige ode aan het opnieuw beginnen.

Locus Iste – Anton Bruckner

Locus Iste staat symbool voor nieuw begin. Bruckner (1824-1896) zette de tekst, die oorspronkelijk werd gebruikt bij de inwijding van een kerk, in 1869 op muziek. Met serene klanken weerspiegelt de muziek de verwondering en ontroering die hiermee gepaard gaan.
Ook het koor staat als het ware aan het begin van een nieuwe periode met Béni Csillag als dirigent.

Franz Josef Haydn/arr. Clytus Gottwald – Genesis: Einleitung aus die Schöpfung

In 1798 werd het publiek met de première van Haydns Schöpfung blij verrast door ongeveer anderhalf uur ongekende schoonheid. Het werk leidde tot veel enthousiasme en werd dan ook niet voor niets een ‘stadium-seller of its day’. Ook tegenwoordig wordt het nog regelmatig uitgevoerd. Het stuk is een van de meeste bekende werken over de Schepping. Oorspronkelijk is het voor koor en orkest geschreven. Clytus Gottwald ging de uitdaging aan en maakte er een arrangement voor alleen koor van: 12 stemmen a capella.

In the Beginning – Aaron Copland

Hoe de aarde werd gevormd van woest, ledig en duister naar een wereld van kwetterende vogeltjes, geurende bloemen en zeeën vol met kleurrijke en eigenaardige wezens – Het scheppingsverhaal fascineerde Copland (1900-1990). Hij zette het op muziek waarbij hij uitging van hymnen, herhaling en diatoniek. Zo volgt het stuk de tekst en staat het werk in twee verschillende toonsoorten: een voor de mezzosopraan-solist en een voor het koor. Het levert prachtige open klanken op en zorgt af en toe zelfs voor een bluesy sound.

Ton de Leeuw – The Birth of Music

Als etnomusicoloog liet Ton de Leeuw zich bij het componeren, inspireren door niet-westerse culturen. Zo ook bij de creatie van The Birth of Music. Hij zette een scheppingsverhaal van het Nahua-volk op muziek en verstond de kunst de luisteraar mee te nemen in een stroom van klanken.

Sometimes I feel like a motherless child – traditional

Sometimes I feel like a motherless child is een lied dat via zang is overgeleverd en werd vanaf begin twintigste eeuw door veel componisten en artiesten geïnterpreteerd. Het hopeloze en pijnlijke gevoel van het alleen-zijn, ver van huis, wordt bezongen. Het repetitieve karakter van tekst en melodie versterkt deze boodschap: de momenten van eenzaamheid lijken zich eindeloos uit te strekken. Het lied laat zien dat een begin niet alleen met vreugde, maar ook met verdriet gepaard kan gaan.

Josef Rheinberger – Psalm 53: Es spricht der Tor

Al in zijn achtste levensjaar schreef Josef Rheinberger (1839-1901) een mis voor drie stemmen en werd daarmee beschouwd als een veelbelovend musicus. Hij maakte de verwachting waar met het componeren van talloze werken, waaronder Psalm 53: Es spricht der Tor. In de compositie combineert Rheinberger oude muziekvormen met moderner muzikaal idioom.

Psalm 14 – Charles Ives

Twee eeuwen na Joseph Rheinberger zette ook Ives de tekst over atheïsten op muziek. Hoewel psalm 14 en 53 een verschillend nummer dragen, vertonen zij qua inhoud grote overeenkomst. Ives hield van een experiment, waarvan psalm 14 een uitgelezen voorbeeld is: verzen in één toonsoort, zwevend in tonaliteit of meerdere toonsoorten tegelijkertijd. Hij liet hierbij twee koren samen zingen en elkaar afwisselen. Het resulteerde in een bijzondere en vernieuwende compositie.

Georgi Sztojanov – Opdrachtcompositie: Sometimes

Georgi Sztojanov componeerde al eerder een werk voor Cappella Amsterdam. Als opdrachtcomponist van deze editie van het NSK schrijft hij speciaal een werk rondom het thema In the Beginning. Inspiratie haalt hij onder andere uit het Hindoeïstische geloof en de traditional Sometimes I feel like a Motherless child. In een intrigerende compositie worden zowel de wereld van het licht en het goede, als duisternis en het kwade samengebracht. Solist Leonie van Rheden begeleidt ons in deze zoektocht naar eenheid.

Psalm 100: Make a joyful noise unto the Lord – Charles Ives

Ives zette niet alleen psalm 14 op muziek, nog vele volgde. In psalm 100 wordt het ultieme begin gevierd. Dit gebeurt op controversiële wijze: breken met gevestigde theoretische regels en twee koren net akkoorden buiten de toonsoort te laten zingen. Het effect is een consonant werk met af en toe een wrange ondertoon. Toch blijven welluidende akkoorden centraal staan – het is immers een “joyful noise unto the Lord”.

Felix Mendelssohn Bartholdy – Psalm 100: Jauchzet dem Herrn alle Welt

Mendelssohn was een van de meest actieve componisten voor koormuziek van zijn tijd. Waar zijn tijdgenoten zich vooral bezighielden met grootsere composities voor orkest en koor waagde hij zich als pionier meer op a capella werk. Zo componeerde hij “Jauchzet dem Herrn alle Welt”, waarin hij psalm 100 op muziek heeft gezet. Het is een “Lied van Dankzegging”.

Back To Top