Programma

Het programma van Война и Мир

In het muzikale programma verklankt het NSK muzikale uitdrukkingen van pijn, woede, verdriet, troost, vrijheid en eeuwigheid. Hoe verklanken componisten emoties van oorlog en vrede in muziek? Hoe hebben componisten met hun muziek gereageerd op de verschrikkingen van de oorlog? Waarin vonden zij rust, vrede en verlossing?

In de programmering is, zoals het NSK de laatste jaren gewoon is, een belangrijk deel weggelegd voor hedendaagse muziek van Nederlandse en Vlaamse componisten. Een groot deel van deze componisten zal ook tijdens repetities langskomen om hun verhaal te doen over het door hen geschreven stuk.

Daarnaast voegt de harpist enkele instrumentale intermezzi toe aan de programmering die aansluiten bij de thematiek.

De stukken

Arnold Schönberg – Friede auf Erden

Schönberg (DE, 1874-1951) schreef zijn Vrede op Aarde al in 1907. Nog voordat hij omsloeg naar atonaliteit, nog voor de ellende van de Eerste Wereldoorlog, beschreef hij zijn bede voor vrede. Maar toen al was er een dringende, wrange ondertoon die dit ideaal in twijfel trok.

Later beschreef Schönberg dit stuk als een illusie van toen hij nog geloofde dat er eenheid op de wereld bestond.

Luister naar Friede auf Erden

Wie Liegt die Stadt so Wüst – Rudolf Mauersberger

“Ach Herr, siehe an mein Elend!”

De componist van dit motet, Rudolf Mauersberger (DE, 1889-1971), was de cantor van het Dresdner Kreuzchor toen de stad door de geallieerden aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werd gebombardeerd. Het is een ontroerend stuk bestaande uit delen van de Klagelieder Jeremias, vol expressieve verwijzingen naar zijn verwoeste omgeving. Het is voor het eerst uitgevoerd in de ruïnes van de Kreuzkirche, nog geen half jaar na de bombardementen.

Luister naar Wie Liegt die Stadt so Wüst

Jean Lambrechts – In Flanders Fields

Jean Lambrechts’ (BE, 1946) In Flanders Fields is geschreven voor een mannenkoor op een beroemd gedicht dat de Canadese legerarts John McCrae schreef tijdens de Tweede Slag om Ieper in 1915. De muziek verklankt het contrast tussen de schoonheid van vredig opschietende klaprozen over de graven van overleden militairen.

“In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.”

Luister naar het gedicht (gereciteerd door Leonard Cohen)

Wade in the Water – Norman Luboff (arr.)

“Wade in the water
Wade in the water, children!
God’s-a-gonna trouble the water!”

Wade in the Water is een spiritual die werd gezongen door zwarte slaven in Noord-Amerika. Het werd voor het eerst gepubliceerd in 1901 in het boek New Jubilee Songs. Norman Luboff (VS, 1917-1987) heeft er later een swingend gospel-arrangement voor koor van gemaakt, met een solist die een call-and-response uitvoert met de rest van het koor.

Luister naar Wade in the Water

Lucas Wiegerink – A New Song

A new song van de jonge componist Lucas Wiegerink (NL, 1985) komt uit zijn muziektheaterwerk Being Arthur (2014) over de idealen van Koning Arthur: broederschap en gelijkwaardigheid. In de tekst klinkt de kerngedachte van Война и Мир door, menselijke verbondenheid:

“Be a part of the whole
Be a song without words
Be the music of the unheard
Be the one and be all.”

Luister naar A new song

Als vil in Gote – Wolfram Buchenberg

Als vil in Gote, als vil in vride.

Zingen op het tempo van je eigen hartslag. Zo componeerde Wolfram Buchenberg (DE, 1962) muziek om rust en vrede te vinden in muziek. Elk concert wordt daarmee een andere belevenis.

Doordat de klanken zo door elkaar lopen gaat het stuk bijna buitenaards klinken, vol flarden aan geluiden, van sissend gefluister tot heldere, langgerekte tonen. Als het ware stroomt een kabbelende rivier van geluid je oren binnen.

Luister naar Als vil in Gote

Olivier Messiaen – Louange à l’Éternité de Jésus

De Franse componist Olivier Messiaen (FR, 1908-1992) schreef zijn kwartet Quattuor pour la fin du temps tijdens de Tweede Wereldoorlog in een strafkamp. De première werd in 1941 gespeeld door medegevangenen in de stromende regen voor een publiek van gevangenen en bewakers.

Clytus Gottwald (DE, 1925) bewerkte het vijfde deel Louange à l’Éternité de Jésus voor negentien stemmen. In deze spirituele hymne op Jezus horen we een “oneindig langzame” melodie waarin een beklemmende eeuwigheid doorklinkt.

Luister naar het origineel (kwartet) van Louange à l’Éternité de Jésus

Dos Abismos – Carlos Micháns

“Twee Kloven”: zo heet dit stuk dat geschreven is voor een vrouwenkoor door Carlos Micháns (AR, 1950). Micháns is in Argentinië geboren, maar kwam in 1982 in Nederland wonen. Hij heeft van 1995 tot 2012 de leiding gehad over het programma Podium Neerlandés op Radio Nederland, een internationaal radiostation, waar voor Latijns-Amerikaans publiek concert-opnames werden uitgezonden.

Kimber Bex – De wereld is vergaan

Kimber Bex (BE, 1991) is één van de jongste componisten van Война и Мир. Zij schreef het stuk “De wereld is vergaan” voor koor en solo harp. Het NSK zal dit stuk voor het eerst uitvoeren: het is een wereldpremière.

(Werk in opdracht) – Imre Ploeg

Jaarlijks geeft het NSK opdracht aan een Nederlandse componist voor het schrijven van een nieuw werk binnen de thematiek van het project. Dit jaar schrijft componist Imre Ploeg (NL, 1990) een werk voor gemengd koor en harp binnen het thema Война и Мир. Ploeg:

“Voor mijn compositie werk ik samen met de bekende Chileense dichter Nicolás Eduardo Barría González. Hij schrijft momenteel een libretto over het perspectief van inheemse volkeren op het thema van oorlog en vrede, vanuit de grotendeels vergeten maar zeer donkere volkerenmoord op de Selk’nam, inheemse bewoners van ‘Tierra del Fuego’ in het Zuid-Amerika van de 19e en vroege 20e eeuw.”

Pēteris Vasks – Varonis

Het stuk Varonis (The Hero), zoals gecomponeerd door Pēteris Vasks (LV, 1946), wordt gezongen in het Lets. In zijn werken gebruikt Vasks vaak elementen uit Letse volksmuziek en laat hij ook zijn mening over milieukwesties doorschijnen – er klinkt tegelijkertijd het ongerepte en de verwoesting van de natuur.

(Werk in opdracht) – Johan Rooze

Johan Rooze (NL, 1962) woont nu in Zuid-Korea en zal speciaal voor het NSK dit jaar een licht stuk voor kamerkoor componeren.

Solostukken voor harp

Tussen de koorstukken door zullen er ook een paar solostukken door de harpiste gespeeld worden. Deze stukken worden nu nog bepaald.

Back To Top